Witamy na stronach Gimnazjum Gminy Liw
Start arrow Fizyka  
06.09.2010.
Fizyka PDF Drukuj Email
WpisaÅ‚: Administrator   
03.09.2007.

Nauczyciel

  • Jadwiga Jaczewska


Książki - zeszyty ćwiczeń

 

Image Image   Image

 

KLASAI

KLASA II

KLASA III


Karta informacyjna dla uczniów:

 

Co uczniowie powinni przynosić na lekcje?

PodrÄ™czniki, zeszyt do zadaÅ„, ćwiczeniówka
Jak bÄ™dÄ™ sprawdzać wiadomoÅ›ci i umiejÄ™tnoÅ›ci uczniów?
  • wypowiedzi ustne dÅ‚uższe: 1
  • kartkówki:2-3
  • prace klasowe: 2/semestr
  • prace domowe:1
  • uczestnictwo w zajÄ™ciach:1
Ile razy w semestrze można być nieprzygotowanym? 2
Jak wpływa na ocenę każde następne nieprzygotowanie? Ocena niedostateczna
Co powinien zrobić uczeÅ„, gdy byÅ‚ nieobecny na pracy klasowej? Napisać lub zaliczyć ustnie na jednej z dwóch kolejnych lekcji
Jak uczeÅ„ może poprawić ocenÄ™? ZgÅ‚osić siÄ™ do odpowiedzi lub napisać kartkówkÄ™
Jak uczeń może poprawić niedostateczną ocenę semestralną lub roczną? Egzamin poprawkowy
Opis wymagaÅ„, które trzeba speÅ‚nić, aby zyskać odpowiedniÄ… ocenÄ™? Patrz: Wymagania na poszczególne oceny

 

Wymagania na poszczególne oceny:



KLASA I

Pomiary. Kinematyka.

 

 

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne) obejmują treści:

 

v elementarne,

v przystępne,

v bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia,

v rozpoznawania prawidłowej odpowiedzi,

v rozróżniania ruchów,

v intuicyjnego posługiwania się wielkościami fizycznymi świadczącego o rozumieniu ich sensu fizycznego.

 

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ady ruchu ciaÅ‚.

· UczeÅ„ potrafi rozróżnić tor ruchu od Å›ladu.

· UczeÅ„ zna rodzaje torów.

· UczeÅ„ umie odczytać z wykresu wspóÅ‚rzÄ™dne poÅ‚ożenia ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ wie, że wartość prÄ™dkoÅ›ci w ruchu jednostajnym prostoliniowym jest staÅ‚a.

· UczeÅ„ wie, że szybkość wyraża siÄ™ w ukÅ‚adzie jednostek SI w s.

· UczeÅ„ wie, ze prÄ™dkość w ruchu niejednostajnym jest zmienna.

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ady ruchu niejednostajnego.

· UczeÅ„ zna oznaczenia literowe:

- prędkości,

- drogi,

- czasu,

- przyspieszenia

oraz jednostki tych wielkości w układzie SI.

· UczeÅ„ wie, co to znaczy, że ciaÅ‚o przyspiesza i zwalnia.

· UczeÅ„ potrafi odczytywać dane z wykresu zależnoÅ›ci s(t) i v(t).

 

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe) obejmują treści:

v niezbędne do dalszego kształcenia,

v bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia,

v przystępne,

v rozpoznawania prawidłowej odpowiedzi,

v rozróżniania ruchów,

v intuicyjnego posługiwania się wielkościami fizycznymi świadczącego o rozumieniu ich sensu fizycznego.

 

· UczeÅ„ wie, że różne wielkoÅ›ci fizyczne wyraża siÄ™ w rożnych jednostkach i zna te jednostki.

· UczeÅ„ zna proste zwiÄ…zki miÄ™dzy jednostkami tych samych wielkoÅ›ci podstawowych.

· UczeÅ„ umie siÄ™ posÅ‚ugiwać zegarkiem i stoperem do wyznaczania czasu trwania zjawiska.

· UczeÅ„ potrafi odróżnić spoczynek i ruch w różnych ukÅ‚adach odniesienia.

· UczeÅ„ potrafi odczytać wspóÅ‚rzÄ™dnÄ… poÅ‚ożenia ciaÅ‚a poruszajÄ…cego siÄ™ po linii prostej.

· UczeÅ„ odróżnia tor ruchu od drogi przebytej przez ciaÅ‚o.

· UczeÅ„ rozróżnia ruchy prostoliniowe i krzywoliniowe.

· ZnajÄ…c poÅ‚ożenie poczÄ…tkowe i koÅ„cowe ciaÅ‚a, uczeÅ„ potrafi narysować wektor obrazujÄ…cy przemieszczenie.

· UczeÅ„ wie, że ciaÅ‚o poruszajÄ…ce siÄ™ ruchem jednostajnym w każdej jednostce czasu przebywa takÄ… samÄ… drogÄ™.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć drogÄ™ w ruchu jednostajnym bez formalnego posÅ‚ugiwania siÄ™ wzorem.

· UczeÅ„ potrafi intuicyjnie posÅ‚ugiwać siÄ™ pojÄ™ciem szybkoÅ›ci Å›redniej.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać na przykÅ‚adach które ciaÅ‚o porusza siÄ™ z mniejszÄ…, a które z wiÄ™kszÄ… szybkoÅ›ciÄ… Å›redniÄ….

· UczeÅ„ wie, że szybkoÅ›ciomierz samochodu pokazuje szybkość chwilowÄ….

· UczeÅ„ rozróżnia ruch przyspieszony od jednostajnego czy opóźnionego.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać na przykÅ‚adach ruchy odbywajÄ…ce siÄ™ z przyspieszeniem o mniejszej lub wiÄ™kszej wartoÅ›ci.

· UczeÅ„ wie, że w ruchu jednostajnie przyspieszonym w każdej jednostce czasu szybkość wzrasta o tÄ™ samÄ… wartość.

· Na podstawie wyników podanych w tabeli uczeÅ„ potrafi sporzÄ…dzić wykres

s(t) i v(t).

 

 

Wymagania na stopień dobry (rozszerzające) obejmują wszystkie wymagania na stopień dostateczny i ponad to:

v wykonywanie prostych obliczeń,

v sporzÄ…dzanie i korzystanie z wykresów ilustrujÄ…cych jeden rodzaj ruchu,

v poprawne wyrażanie swoich myśli w prostych przykładach,

v rozumienie sensu fizycznego omawianych wielkości fizycznych i poprawne ich wypowiadanie.

 

· UczeÅ„ rozumie na czym polega mierzenie i potrafi to wyrazić wÅ‚asnymi sÅ‚owami.

· UczeÅ„ umie znaleźć bardziej skomplikowane ( w porównaniu z wymaganiami na ocenÄ™ dostatecznÄ… ) zwiÄ…zki miÄ™dzy jednostkami fizycznymi.

· UczeÅ„ potrafi poprawnie skomentować przykÅ‚ad dotyczÄ…cy ukÅ‚adów odniesienia i wzglÄ™dnoÅ›ci ruchu.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć wartość przemieszczenia ciaÅ‚a na podstawie znajomoÅ›ci poÅ‚ożenia poczÄ…tkowego i koÅ„cowego w jednowymiarowym ukÅ‚adzie wspóÅ‚rzÄ™dnych.

· UczeÅ„ potrafi narysować wektor obrazujÄ…cy przemieszczenie i odróżnia tÄ™ wielkość od drogi przebytej przez ciaÅ‚o.

· UczeÅ„ wie, że w ruchu prostoliniowym w tÄ™ samÄ… stronÄ™ wartość przemieszczenia jest równa drodze.

· UczeÅ„ rozumie i potrafi poprawnie objaÅ›nić, co to znaczy, że w ruchu jednostajnym droga przebyta przez ciaÅ‚o jest wprost proporcjonalna do czasu trwania ruchu.

· UczeÅ„ wie, że w ruchu prostoliniowym jednostajnym stale w tÄ™ samÄ… stronÄ™ wartość prÄ™dkoÅ›ci (szybkość) obliczamy dzielÄ…c przebyta drogÄ™ przez czas trwania ruchu.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć drogÄ™ przebytÄ… przez ciaÅ‚o w ruchem jednostajnym na podstawie znanych wartoÅ›ci v i t.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać (spoÅ›ród innych wykresów) wykres s(t) dla ruchu jednostajnego i obliczyć z wykresu wartość prÄ™dkoÅ›ci (szybkość) ciaÅ‚a.

· Na podstawie znajomoÅ›ci szybkoÅ›ci w ruchu jednostajnym uczeÅ„ potrafi sporzÄ…dzić wykres s(t).

· UczeÅ„ potrafi obliczyć szybkość Å›redniÄ… ze wzoru v Å›r =, a także korzystajÄ…c z wykresu s(t).

· UczeÅ„ potrafi na wybranych przez siebie przykÅ‚adach objaÅ›nić różnicÄ™ miedzy szybkoÅ›ciÄ… Å›redniÄ… i chwilowÄ….

· UczeÅ„ wie jaki jest sens fizyczny wartoÅ›ci przyspieszenia.

· UczeÅ„ rozumie i rozpoznaje na podstawie przyrostów szybkoÅ›ci w jednakowych odstÄ™pach czasu ruch przyspieszony.

· UczeÅ„ zna wÅ‚asnoÅ›ci ruchu jednostajnie przyspieszonego i umie z nich korzystać.

· UczeÅ„ potrafi na podstawie wykresu rozpoznać ruch, dla którego ten wykres sporzÄ…dzono i odczytywać z niego wielkoÅ›ci fizyczne.

· UczeÅ„ potrafi na podstawie znajomoÅ›ci wartoÅ›ci przyspieszenia sporzÄ…dzić wykres v(t).

· UczeÅ„ rozumie, co to znaczy, że ciaÅ‚o porusza siÄ™ ruchem jednostajnie opóźnionym i potrafi korzystać ze znajomoÅ›ci wÅ‚asnoÅ›ci tego ruchu i z wykresu v(t) obliczyć czas i drogÄ™ hamowania.

· UczeÅ„ rozumie, co to znaczy, że prÄ™dkość i przyspieszenie sÄ… wektorami.

 

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające) obejmują wszystkie wymagania na niższe stopnie oraz:

 

v przeprowadzenie kilkuetapowych rozumowań,

v wykonywania bardziej skomplikowanych obliczeń, w tym przekształcania jednostek.

 

· UczeÅ„ potrafi swobodnie przeksztaÅ‚cać jednostki.

· UczeÅ„ potrafi swobodnie korzystać ze wzorów: , v = a ∙ t, s = at2 i przeksztaÅ‚cajÄ…c je obliczać każdÄ… z wielkoÅ›ci fizycznych.

 

v SporzÄ…dzanie wykresów ilustrujÄ…cych kilka ruchów, np.

 

· Na podstawie wykresu x(t) dla kilku ruchów jednostajnych, uczeÅ„ potrafi prawidÅ‚owo je rozpoznać i nazwać, a nastÄ™pnie na podstawie uzyskanych z tego wykresu informacji sporzÄ…dzić wykres v(t).

· UczeÅ„ potrafi sporzÄ…dzić skomplikowany wykres v(t) znajÄ…c drogi przebyte różnymi rodzajami ruchów w kilku kolejnych znanych odstÄ™pach czasu.

 

v PrawidÅ‚owe odczytywanie wykresów, np.:

 

· UczeÅ„ potrafi obliczyć Å›redniÄ… szybkość na podstawie wykresu v(t).

· UczeÅ„ potrafi prawidÅ‚owo rozpoznać rodzaj ruchu w zadaniu problemowym.

· UczeÅ„ potrafi wyznaczyć wielkość fizycznÄ… na podstawie wykresu.

 

v Formułowanie samodzielnych wypowiedzi, w tym definicji wielkości fizycznych wraz z przykładami świadczącymi o pełnym rozumieniu tych definicji, np.:

 

· UczeÅ„ wie, że przemieszczenie, prÄ™dkość, przyspieszenie sÄ… wektorami i potrafi to objaÅ›nić na przykÅ‚adach podajÄ…c w każdym przypadku wszystkie cechy wektora.

· UczeÅ„ potrafi samodzielnie objaÅ›nić, jak w fizyce przedstawia siÄ™ zmiany wielkoÅ›ci fizycznych i podać przykÅ‚ady.

· UczeÅ„ potrafi poprawnie wypowiedzieć definicje wartoÅ›ci przyspieszenia

i opóźnienia, objaÅ›nić różnicÄ™ i poprzeć przykÅ‚adami.

 

Od ucznia wymaga siÄ™ opanowania treÅ›ci trudnych i zÅ‚ożonych, ale niezwykle rozwijajÄ…cych intelektualnie i przydatnych dla tych, którzy majÄ… zamiar ksztaÅ‚cić siÄ™ w kierunkach matematyczno-fizycznych, informatycznych i technicznych.

 

 

Dynamika

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne) obejmują treści elementarne, przystępne i bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

· UczeÅ„ potrafi wymienić niektóre rodzaje oddziaÅ‚ywaÅ„.

· UczeÅ„ potrafi na prostym przykÅ‚adzie wykazać wzajemność oddziaÅ‚ywaÅ„.

· UczeÅ„ wie, że bezwÅ‚adność to cecha ciaÅ‚a, która wiąże siÄ™ z jego masÄ….

· UczeÅ„ wie, że masÄ™ wyrażamy w kilogramach.

· UczeÅ„ rozpoznaje na przykÅ‚adach zjawisko bezwÅ‚adnoÅ›ci.

· UczeÅ„ wie, że opisujÄ…c oddziaÅ‚ywania posÅ‚ugujemy siÄ™ pojÄ™ciem siÅ‚y.

· UczeÅ„ wie, że wartość siÅ‚y wyrażamy w niutonach.

· UczeÅ„ potrafi odczytać wartość siÅ‚y za pomocÄ… siÅ‚omierza.

· UczeÅ„ wie, że aby wprawić ciaÅ‚o w ruch lub zatrzymać je, trzeba dziaÅ‚ać siłą.

· UczeÅ„ wie, że Ziemia przyciÄ…ga wszystkie ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ umie podać przykÅ‚ady oporów ruchu

· UczeÅ„ wie, że jednÄ… z przyczyn wystÄ™powania tarcia jest chropowatość stykajÄ…cych siÄ™ powierzchni.

· UczeÅ„ potrafi wymienić niektóre sposoby zmniejszania i zwiÄ™kszania tarcia.

· UczeÅ„ wie, że na ciaÅ‚o poruszajÄ…ce siÄ™ w powietrzu dziaÅ‚a siÅ‚a oporu powietrza.

 

 

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe) obejmują wszystkie wymagania na stopień dopuszczający i ponadto:

 

v intuicyjne posługiwanie się zasadą zachowania pędu i zasadami dynamiki,

v rozpoznawanie sił występujących w przyrodzie w prostych przykładach z otoczenia.

 

· UczeÅ„ rozpoznaje na przykÅ‚adach oddziaÅ‚ywania bezpoÅ›rednie (mechaniczne) i „na odlegÅ‚ość”.

· UczeÅ„ rozpoznaje na przykÅ‚adach statyczne i dynamiczne skutki oddziaÅ‚ywaÅ„.

· UczeÅ„ rozpoznaje w trudniejszych przykÅ‚adach zjawisko bezwÅ‚adnoÅ›ci.

· UczeÅ„ wie, że masa jest miarÄ… bezwÅ‚adnoÅ›ci ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ wie, że wartość pÄ™du ciaÅ‚a zależy od jego masy i szybkoÅ›ci.

· UczeÅ„ potrafi siÄ™ intuicyjnie posÅ‚ugiwać zasadÄ… zachowania pÄ™du (zna pojÄ™cie odrzutu).

· UczeÅ„ wie, że siÅ‚a jest miarÄ… oddziaÅ‚ywaÅ„.

· UczeÅ„ rozumie co to znaczy, że siÅ‚a jest wielkoÅ›ciÄ… wektorowÄ… i potrafi jÄ… przedstawiÄ… graficznie.

· UczeÅ„ rozumie pojÄ™cie siÅ‚y wypadkowej i potrafi znaleźć graficznie siłę wypadkowÄ… dwóch siÅ‚ o tym samym kierunku.

· UczeÅ„ rozumie pojÄ™cie siÅ‚y równoważącej i potrafi znaleźć graficznie siłę równoważącÄ… innÄ… siłę.

· UczeÅ„ wie, że w przypadku, gdy siÅ‚y dziaÅ‚ajÄ…ce na ciaÅ‚o równoważą siÄ™, to ciaÅ‚o spoczywa lub porusza siÄ™ ruchem jednostajnym prostoliniowym.

· UczeÅ„ potrafi intuicyjnie stosować drugÄ… zasadÄ™ dynamiki Newtona w prostych przykÅ‚adach z życia codziennego.

· UczeÅ„ wie, że wydÅ‚użenie sprężyny jest wprost proporcjonalne do dziaÅ‚ajÄ…cej siÅ‚y.

· UczeÅ„ wie, że siÅ‚a ciężkoÅ›ci (ciężar) czyli siÅ‚a, jakÄ… Ziemia przyciÄ…ga ciaÅ‚o jest wprost proporcjonalna do masy tego ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ wie, że siÅ‚y wzajemnego oddziaÅ‚ywania dwóch ciaÅ‚ majÄ… jednakowe wartoÅ›ci, jednakowe kierunki i przeciwne zwroty, umie podać przykÅ‚ad.

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ad ciaÅ‚, miÄ™dzy którymi dziaÅ‚ajÄ… siÅ‚y tarcia.

· UczeÅ„ wie, że tarcie wystÄ™pujÄ…ce przy toczeniu ma mniejszÄ… wartość niż przy przesuwania jednego ciaÅ‚a po drugim.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać przykÅ‚ady pożytecznego i szkodliwego dziaÅ‚ania siÅ‚y tarcia.

· UczeÅ„ potrafi podać sposoby zmniejszania i zwiÄ™kszania oporów ruchu.

 

 

 

Wymagania na stopień dobry (rozszerzające) obejmują wszystkie wymagania na niższe stopnie i ponadto:

v znajomość cech wprowadzonych sil występujących w przyrodzie,

v znajomość i poprawne wypowiadanie zasad dynamiki Newtona,

v stosowanie zasad dynamiki i zasady zachowania pędu do wyjaśniania prostych zjawisk z otoczenia,

v wykonywanie prostych obliczeń,

v poprawne wyrażanie swoich myśli w prostych przykładach.

 

· UczeÅ„ rozumie, że pÄ™d jest wektorem.

· UczeÅ„ potrafi korzystać z informacji, że iloraz szybkoÅ›ci uzyskanych przez ciaÅ‚a w wyniku ich wzajemnego oddziaÅ‚ywania jest równy odwrotnemu ilorazowi ich mas.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć wartość pÄ™du na podstawie znajomoÅ›ci masy i wartoÅ›ci prÄ™dkoÅ›ci.

· UczeÅ„ rozumie zasadÄ™ zachowania pÄ™du i potrafi z niej skorzystać w zadaniach nie wymagajÄ…cych formalnych rachunków.

· UczeÅ„ umie wyrazić 1N poprzez jednostki podstawowe w ukÅ‚adzie SI.

· UczeÅ„ potrafi w dowolnym przykÅ‚adzie wymienić siÅ‚y dziaÅ‚ajÄ…ce na ciaÅ‚o, narysować wektory obrazujÄ…ce te siÅ‚y, podać wszystkie cechy tych siÅ‚ i ich źródÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi zastÄ…pić kilka siÅ‚ dziaÅ‚ajÄ…cych wzdÅ‚uż jednej prostej siłą wypadkowÄ….

· UczeÅ„ potrafi narysować siłę równoważącÄ… kilka siÅ‚ dziaÅ‚ajÄ…cych wzdÅ‚uż jednej prostej.

· W przykÅ‚adach przedstawiajÄ…cych ciaÅ‚a spoczywajÄ…ce lub poruszajÄ…ce siÄ™ ruchem jednostajnym prostoliniowym uczeÅ„ potrafi wskazać równoważące siÄ™ siÅ‚y, dziaÅ‚ajÄ…ce na takie ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi na podstawie informacji o dziaÅ‚ajÄ…cych na ciaÅ‚o siÅ‚ach przewidzieć rodzaj ruchu tego ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ zna drugÄ… zasadÄ™ dynamiki Newtona i potrafi jÄ… wykorzystać w przykÅ‚adach z codziennego otoczenia.

· UczeÅ„ potrafi korzystać z matematycznej postaci drugiej zasady dynamiki i obliczać wystÄ™pujÄ…ce w tym wzorze wielkoÅ›ci fizyczne.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć masÄ™ ciaÅ‚a z wykresu a(F).

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ady dziaÅ‚ania siÅ‚y sprężystoÅ›ci.

· UczeÅ„ wie, że wartość siÅ‚y sprężystoÅ›ci ciaÅ‚a jest wprost proporcjonalna do jego odksztaÅ‚cenia.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć ciężar ciaÅ‚a na podstawie znajomoÅ›ci jego masy.

· UczeÅ„ zna trzeciÄ… zasadÄ™ dynamiki Newtona i potrafi poprawnie objaÅ›nić prezentowane mu przykÅ‚ady, w tym także podać cechy siÅ‚ wzajemnego oddziaÅ‚ywania.

· UczeÅ„ wie, że wartość siÅ‚y tarcia zależy od wartoÅ›ci siÅ‚y przyciskajÄ…cej ciaÅ‚o do podÅ‚oża.

· UczeÅ„ umie wyjaÅ›nić spadanie ciaÅ‚ w oparciu o zasady dynamiki Newtona.

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające) obejmują wszystkie wymagania na niższe stopnie i ponadto:

v rozwiązywanie jakościowych i obliczeniowych zadań problemowych,

v formułowanie samodzielnych wypowiedzi,

v rozwiÄ…zywanie zÅ‚ożonych problemów wymagajÄ…cych znajomoÅ›ci kilku zjawisk i praw.

 

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać jakoÅ›ciowe zadania problemowe dotyczÄ…ce bezwÅ‚adnoÅ›ci ciaÅ‚.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać jakoÅ›ciowe zadania problemowe dotyczÄ…ce zasady zachowania pÄ™du.

· UczeÅ„ potrafi formuÅ‚ować samodzielne wypowiedzi na trudne pytania, np.:

- od czego zależy iloraz szybkości uzyskanych w wyniku

wzajemnego oddziaływania ciał,

- objaÅ›nić różnicÄ™ miÄ™dzy masÄ… i ciężarem,

- wskazać wraz z uzasadnieniem, jakim urządzeniem posługujemy się

w celu wyznaczenia ciężaru, a jakim w celu wyznaczenia masy,

· UczeÅ„ potrafi wykonywać zadania obliczeniowe (wraz z przeksztaÅ‚caniem jednostek) dotyczÄ…ce:

- wartość pędu (p = mv)

- zasady zachowania pÄ™du (dla dwóch ciaÅ‚ poczÄ…tkowo spoczywajÄ…cych

lub zderzenia niesprężystego dwóch ciaÅ‚ poruszajÄ…cych siÄ™ w tÄ™ samÄ…

stronÄ™),

- spadania ciał (, v = gt),

- drugiej zasady dynamiki (F = ma).

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać jakoÅ›ciowe problemy zwiÄ…zane z zasadami dynamiki Newtona.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać jakoÅ›ciowe problemy dynamiczne tzn. znajdować siÅ‚y dziaÅ‚ajÄ…ce na ciaÅ‚a w konkretnych przypadkach.

· UczeÅ„ rozróżnia przyczyny ruchów od opisu tych ruchów.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać jakoÅ›ciowe problemy dotyczÄ…ce siÅ‚ tarcia.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać zÅ‚ożone problemy wymagajÄ…ce dobrej znajomoÅ›ci kilku zjawisk lub praw, np.:

- opisu ruchu skoczka spadochronowego,

- wyszukiwanie sytuacji, w których na ciaÅ‚o dziaÅ‚ajÄ… siÅ‚y o różnej

naturze,

- rozwiÄ…zywanie problemów wymagajÄ…cych zastosowania trzeciej

zasady dynamiki i zasady zachowania pędu,

- objaśnianie zjawisk z codziennego życia językiem fizyki.

· UczeÅ„ potrafi obliczać wielkoÅ›ci fizyczne, posÅ‚ugujÄ…c siÄ™ wykresami.

 

Ruch po okręgu. Ciążenie powszechne.

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne):

· UczeÅ„ wie, że ruch po okrÄ™gu wymaga dziaÅ‚ania siÅ‚y.

· UczeÅ„ wie, że wszystkie ciaÅ‚a przyciÄ…gajÄ… siÄ™ wzajemnie.

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe):

· UczeÅ„ wie, że warunkiem ruchu po okrÄ™gu jest dziaÅ‚anie siÅ‚y wypadkowej zwróconej do Å›rodka tego okrÄ™gu.

· UczeÅ„ wie, że każde dwa ciaÅ‚a obdarzone masÄ… przyciÄ…gajÄ… siÄ™ wzajemnie siłą grawitacji, której wartość jest tym wiÄ™ksza im wiÄ™ksze sÄ… masy ciaÅ‚ oraz tym mniejsza im bardziej oddalone sÄ… oddziaÅ‚ujÄ…ce ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ wie, że masa ciaÅ‚a nie zależy od miejsca, w którym siÄ™ to ciaÅ‚o znajduje.

 

Wymagania na stopień dobry (rozszerzające):

· UczeÅ„ wie, że oddziaÅ‚ywanie grawitacyjne wystÄ™puje w każdym oÅ›rodku.

· UczeÅ„ rozumie, że w ruchu jednostajnym po okrÄ™gu zmienia siÄ™ kierunek prÄ™dkoÅ›ci.

· UczeÅ„ potrafi przewidzieć, jak porusza siÄ™ ciaÅ‚o w chwili, przestaje dziaÅ‚ać na nie siÅ‚a doÅ›rodkowa.

· UczeÅ„ wie, że siÅ‚a powszechnego ciążenia jest wprost proporcjonalna do iloczynu mas oddziaÅ‚ujÄ…cych ciaÅ‚ i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odlegÅ‚oÅ›ci miÄ™dzy nimi.

· UczeÅ„ rozumie, że siÅ‚y grawitacji podlegajÄ… trzeciej zasadzie dynamiki Newtona.

 

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające):

· UczeÅ„ potrafi objaÅ›nić dziaÅ‚anie siÅ‚y doÅ›rodkowej na przykÅ‚adach z życia codziennego, a także na przykÅ‚adach nietypowych.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy zwiÄ…zane z prawem powszechnego ciążenia, takie jak:

- jak zmienia się siła ciężkości wraz ze zmiana odległości ciała

od planety,

- jak z wykresu Fc(m) wyznaczyć przyspieszenie grawitacyjne na planecie,

- jak obliczyć przyspieszenie grawitacyjne ciała na planecie,

na podstawie znajomości jego masy i ciężaru na tej planecie.

 

 

 


KLASA II

 

Praca, moc, energia mechaniczna.

 

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne):

· UczeÅ„ rozpoznaje przykÅ‚ady wykonania pracy (w sensie fizycznym).

· UczeÅ„ wie, że prace wyrażamy w dżulach.

· UczeÅ„ potrafi w prostych przykÅ‚adach z życia codziennego rozróżniać urzÄ…dzenia o mniejszej i wiÄ™kszej mocy.

· UczeÅ„ wie, że moc wyrażamy w watach.

· UczeÅ„ rozróżnia w przykÅ‚adach ciaÅ‚a posiadajÄ…ce energie potencjalnÄ… grawitacji, energie potencjalna sprężystoÅ›ci, energiÄ™ kinetycznÄ….

· UczeÅ„ potrafi w podanym, prostym przykÅ‚adzie opisać przemiany energii mechanicznej.

 

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe):

· UczeÅ„ wie, że w niektórych przypadkach prace możemy obliczyć, mnożąc siłę dziaÅ‚ajÄ…cÄ… na ciaÅ‚o przez przebyta przez to ciaÅ‚o drogÄ™.

· UczeÅ„ wie, że o mocy decyduje praca wykonana przez urzÄ…dzenie w jednostce czasu

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać na przykÅ‚adach ukÅ‚ady zdolne do wykonania pracy.

· UczeÅ„ rozumie, że Ep grawitacji wzrasta wraz z odlegÅ‚oÅ›ciÄ… ciaÅ‚a od Ziemi.

· UczeÅ„ rozumie, że Ek ciaÅ‚a wzrasta wraz ze wzrostem wartoÅ›ci prÄ™dkoÅ›ci tego ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ rozumie, że Ek ciaÅ‚a nie zależy od kierunku i zwrotu prÄ™dkoÅ›ci tego ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi intuicyjnie posÅ‚ugiwać siÄ™ zasadÄ… zachowania energii.

· UczeÅ„ potrafi nazwać siłę, która wykonuje pracÄ™ nad spadajÄ…cym swobodnie ciaÅ‚em.

 

Wymagania na stopień bardzo dobry (rozszerzające):

· UczeÅ„ potrafi nazwać siłę wykonujÄ…cÄ… pracÄ™ w przykÅ‚adach z życia codziennego.

· UczeÅ„ wie, że energia kinetyczna i energia potencjalna grawitacji zależą od masy ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ zna warunki, przy których można obliczyć prace ze wzoru W = Fs.

· UczeÅ„ rozumie, co to znaczy, że praca wynosi 1 J.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć każdÄ… z wielkoÅ›ci wystÄ™pujÄ…cych we wzorze W = Fs, znajÄ…c dwie pozostaÅ‚e.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć każdÄ… z wielkoÅ›ci wystÄ™pujÄ…cych we wzorze , znajÄ…c dwie pozostaÅ‚e.

· UczeÅ„ potrafi objaÅ›nić co to znaczy, że mac wynosi 1W.

· UczeÅ„ rozumie pojÄ™cie ukÅ‚adu ciaÅ‚.

· UczeÅ„ wie, że siÅ‚y dziaÅ‚ajÄ…ce miÄ™dzy ciaÅ‚ami tworzÄ…cymi ukÅ‚ad, to siÅ‚y wewnÄ™trzne w tym ukÅ‚adzie.

· UczeÅ„ wie, że siÅ‚y, których źródÅ‚a sÄ… poza ukÅ‚adem to siÅ‚y zewnÄ™trzne.

· UczeÅ„ potrafi podać źródÅ‚o siÅ‚y zewnÄ™trznej, której praca powoduje wzrost energii mechanicznej ukÅ‚adu ciaÅ‚ (w przykÅ‚adach).

· UczeÅ„ potrafi obliczyć energiÄ™ potencjalna ze wzoru E = mgh.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć energiÄ™ kinetyczna ze wzoru .

· UczeÅ„ potrafi skorzystać z zasady zachowania energii w najprostszym przypadku, tj. .

· UczeÅ„ rozumie, że Ep ~ m, Ep ~ h, Ek ~ m, Ek ~ v2.

· UczeÅ„ wie, że sformuÅ‚owanie: ciaÅ‚o posiada energiÄ™ potencjalnÄ… grawitacji jest równoważne sformuÅ‚owaniu: ukÅ‚ad ciaÅ‚o – Ziemia posiada energiÄ™ potencjalnÄ… grawitacji.

· UczeÅ„ rozumie, że zmiana energii potencjalnej zależy od zmiany odlegÅ‚oÅ›ci miÄ™dzy oddziaÅ‚ujÄ…cymi ciaÅ‚ami, a nie od toru, po jakim poruszaÅ‚o siÄ™ któreÅ› z tych ciaÅ‚, ani od przebytej drogi.

· UczeÅ„ potrafi zaobserwować w praktyce wyrażenie ∆E = W.

 

 

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające):

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać zadania z przeksztaÅ‚caniem jednostek, korzystajÄ…c ze wzorów: W = Fs, , v.

· UczeÅ„ potrafi sporzÄ…dzić wykres F(s) dla F = const.

· UczeÅ„ potrafi z wykresu F(s)odczytać pracÄ™ wykonanÄ… na dowolnej drodze.

· UczeÅ„ potrafi sporzÄ…dzić wykres zależnoÅ›ci W(t).

· UczeÅ„ potrafi obliczyć każdÄ… z wielkoÅ›ci zawartych we wzorach i , wraz z przeksztaÅ‚caniem jednostek.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć energiÄ™ potencjalnÄ… grawitacji wzglÄ™dem dowolnie wybranego poziomu zerowego.

· UczeÅ„ potrafi sporzÄ…dzić wykres E(h) dla m = const.

· UczeÅ„ potrafi z wykresu E(h) odczytać masÄ™ ciaÅ‚a, dla którego sporzÄ…dzono wykres.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy wymagajÄ…ce korzystania ze zwiÄ…zku

Ep = W.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy wymagajÄ…ce korzystania ze zwiÄ…zku

Ek = W.

· UczeÅ„ potrafi sformuÅ‚ować samodzielnÄ… wypowiedź na temat zachowania energii mechanicznej.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy, wykorzystujÄ…c zasadÄ™ zachowania energii mechanicznej.

 

 

Własności materii

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne):

 

· UczeÅ„ w przedstawionych prostych przykÅ‚adach rozróżnia ciaÅ‚a fizyczne i substancje.

· UczeÅ„ w przedstawionych prostych przykÅ‚adach rozróżnia ciaÅ‚a staÅ‚e, ciecze i gazy.

· UczeÅ„ potrafi zmierzyć objÄ™toÅ›ci cieczy za pomocÄ… menzurki.

· W podanych przykÅ‚adach uczeÅ„ rozróżnia wÅ‚asnoÅ›ci ciaÅ‚ staÅ‚ych: kruchość, plastyczność, sprężystość.

· UczeÅ„ wie, że wszystkie ciaÅ‚a skÅ‚adajÄ… siÄ™ z czÄ…steczek.

· UczeÅ„ wie, że czÄ…steczki sÄ… w ciÄ…gÅ‚ym ruchu.

· UczeÅ„ wie, że czÄ…steczki przyciÄ…gajÄ… siÄ™ wzajemnie.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać poprawne objaÅ›nienie (na podstawie teorii czÄ…steczkowej budowy materii) prostych zjawisk z życia codziennego, np. dyfuzji.

· UczeÅ„ potrafi zmierzyć temperaturÄ™ termometrem.

· UczeÅ„ potrafi zmierzyć masÄ™ ciaÅ‚a za pomocÄ… różnych wag.

 

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe):

· UczeÅ„ potrafi wyznaczyć objÄ™tość ciaÅ‚a staÅ‚ego za pomocÄ… menzurki.

· UczeÅ„ wie, że ciaÅ‚a staÅ‚e zachowujÄ… swojÄ… objÄ™tość i ksztaÅ‚t.

· UczeÅ„ wie, że ciecze zachowujÄ… objÄ™tość i przyjmujÄ… ksztaÅ‚t naczynia.

· UczeÅ„ wie, że ciaÅ‚a staÅ‚e i ciecze nie sÄ… Å›ciÅ›liwe.

· UczeÅ„ wie, że gazy nie majÄ… wÅ‚asnego ksztaÅ‚tu i objÄ™toÅ›ci.

· UczeÅ„ wie, że gazy sÄ… Å›ciÅ›liwe i rozprężliwe.

· Wszystkie te zjawiska uczeÅ„ potrafi wytÅ‚umaczyć wiedzÄ…c, że:

- odległości między cząsteczkami gazu są największe,

- siły międzycząsteczkowe w gazach są najmniejsze.

· UczeÅ„ wie, że w wyższej temperaturze czÄ…steczki Å›rednio poruszajÄ… siÄ™ szybciej.

· UczeÅ„ zna zjawisko dyfuzji.

· UczeÅ„ wie, że istniejÄ… różne skale temperatur.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć różnicÄ™ temperatur Δ t.

· UczeÅ„ potrafi siÄ™ intuicyjnie posÅ‚ugiwać pojÄ™ciem gÄ™stoÅ›ci i odczytać z tabeli gÄ™stość substancji.

 

Wymagania na stopień dobry (rozszerzające).

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ady ciaÅ‚a zbudowanego z wiÄ™cej niż jednej substancji.

· UczeÅ„ potrafi zaproponować doÅ›wiadczenie Å›wiadczÄ…ce o tym, że ciecz nie ma wÅ‚asnego ksztaÅ‚tu.

· UczeÅ„ potrafi zaproponować doÅ›wiadczenie pokazujÄ…ce, że zmiana ksztaÅ‚tu ciaÅ‚a staÅ‚ego nie powoduje zmiany jego objÄ™toÅ›ci.

· UczeÅ„ potrafi objaÅ›nić wynik doÅ›wiadczenia na podstawie modelu czÄ…steczkowej budowy materii.

· UczeÅ„ wie, jak w fizyce czÄ…steczkowej oblicza siÄ™ wartoÅ›ci Å›rednie różnych wielkoÅ›ci fizycznych.

· UczeÅ„ wie, że w wyższej temperaturze Å›rednia energia kinetyczna czÄ…steczek ciaÅ‚a jest wiÄ™ksza.

· UczeÅ„ potrafi przeliczyć temperatury w skali Celsjusza na skale Kelvina i na odwrót.

· UczeÅ„ wie, że Δ t = Δ T.

· UczeÅ„ wie, że czÄ…steczki różnych substancji różniÄ… siÄ™ wielkoÅ›ciÄ….

· UczeÅ„ odróżnia pierwiastki od zwiÄ…zków chemicznych.

· UczeÅ„ rozumie, że masa jest miarÄ… iloÅ›ci substancji.

· UczeÅ„ rozumie pojÄ™cie gÄ™stoÅ›ci.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć każdÄ… z wielkoÅ›ci wystÄ™pujÄ…cych we wzorze , znajÄ…c dwie pozostaÅ‚e.

· UczeÅ„ wie, że gÄ™stość wyraża siÄ™ w jednostkach: , .

· UczeÅ„ rozumie, że energia czÄ…steczek nie wpÅ‚ywa na jego energiÄ™ mechanicznÄ….

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające):

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ad wykorzystania wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci substancji w codziennym życiu.

· UczeÅ„ potrafi wyjaÅ›nić wyniki doÅ›wiadczeÅ„, w których demonstruje siÄ™ wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci ciaÅ‚ staÅ‚ych, cieczy, gazów.

· UczeÅ„ potrafi podać dokÅ‚adność, z jakÄ… dokonuje siÄ™ pomiaru objÄ™toÅ›ci, temperatury i masy, posÅ‚ugujÄ…c siÄ™ danym przyrzÄ…dem.

· UczeÅ„ potrafi wytÅ‚umaczyć dlaczego ciecze i ciaÅ‚a staÅ‚e sÄ… nieÅ›ciÅ›liwe.

· UczeÅ„ potrafi objaÅ›nić zjawiska zwiÄ…zane z wystÄ™powaniem siÅ‚ miÄ™dzyczÄ…steczkowych (zwilżanie, ksztaÅ‚t kropli cieczy w stanie nieważkoÅ›ci).

· UczeÅ„ potrafi objaÅ›nić zjawiska na podstawie zwiÄ…zku Å›redniej energii kinetycznej czÄ…steczek ciaÅ‚a i jego temperatury.

· UczeÅ„ potrafi sporzÄ…dzić wykres m (v) na podstawie znajomoÅ›ci .

· UczeÅ„ potrafi posÅ‚ugiwać siÄ™ wykresem m (v) do znajdywania .

· UczeÅ„ wie, że gÄ™stość wody wynosi : 1g/cm3 lub 1000 kg/m3.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać zadania rachunkowe.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy jakoÅ›ciowe.

· UczeÅ„ potrafi formuÅ‚ować samodzielne wypowiedzi.

 

 

Przemiany energii w zjawiskach cieplnych.

Wymagania na stopień dopuszczający (wymagania konieczne):

· UczeÅ„ rozumie zwiÄ…zek energii wewnÄ™trznej ciaÅ‚a z jego temperatura.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać na przykÅ‚adach przypadki, w których w skutek wykonanej pracy wzrasta energia mechaniczna, a w których energia wewnÄ™trzna.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać przykÅ‚ady zmiany energii wewnÄ™trznej przez wymianÄ™ ciepÅ‚a z otoczeniem.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać na przykÅ‚adach konieczność używania dobrych i zÅ‚ych przewodników ciepÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać w swoim otoczeniu zjawiska Å›wiadczÄ…ce o tym, że objÄ™tość ciaÅ‚ zmienia siÄ™ przy zmianie temperatury.

 

 

Wymagania na stopień dostateczny (wymagania podstawowe):

 

· UczeÅ„ wie, że zmiana energii wewnÄ™trznej nastÄ™puje przez wykonanie pracy lub wymiany ciepÅ‚a z otoczeniem.

· UczeÅ„ wie, co nazywamy ciepÅ‚em.

· UczeÅ„ wie, że ciepÅ‚o może przechodzić z ciaÅ‚a o temperaturze wyższej do ciaÅ‚a o temperaturze niższej.

· UczeÅ„ wie, że ciepÅ‚o wyrażamy w dżulach.

· UczeÅ„ rozumie, że energia mechaniczna ciaÅ‚a jako caÅ‚oÅ›ci nie wpÅ‚ywa na energiÄ™ wewnÄ™trznÄ… tego ciaÅ‚a.

 

Wymagania na stopień dobry (wymagania rozszerzające):

 

· UczeÅ„ zna znaczenie wielkoÅ›ci fizycznych, którymi posÅ‚ugujemy siÄ™ przy opisie zjawisk cieplnych.

· UczeÅ„ zna skÅ‚adniki energii wewnÄ™trznej.

· UczeÅ„ rozumie, że skoro energia wewnÄ™trzna jest sumÄ… energii wszystkich czÄ…stek, wiÄ™c zależy od masy ciaÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi siÄ™ posÅ‚ugiwać ze zrozumieniem pierwsza zasadÄ… termodynamiki w prostych przykÅ‚adach iloÅ›ciowych.

· UczeÅ„ potrafi objaÅ›nić zmiany energii wewnÄ™trznej w przykÅ‚adach z codziennego życia.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać proste zadania zwiÄ…zane ze zmiana energii mechanicznej w wewnÄ™trznÄ….

· UczeÅ„ dostrzega w przykÅ‚adach z codziennego życia znaczenie dobrego i zÅ‚ego przewodnictwa ciepÅ‚a.

· UczeÅ„ rozumie, że zmiana objÄ™toÅ›ci ciaÅ‚a powodujÄ™ zmianÄ™ jego gÄ™stoÅ›ci.

· UczeÅ„ zna zasadÄ™ dziaÅ‚ania taÅ›my bimetalicznej.

 

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające):

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać jakoÅ›ciowe i iloÅ›ciowe problemy zwiÄ…zane z pierwsza zasada termodynamiki.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy dotyczÄ…ce wykorzystywania gazów jako izolatorów ciepÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać zadania problemowe zwiÄ…zane ze zmianÄ… energii mechanicznej w energiÄ™ wewnÄ™trznÄ….

· UczeÅ„ zna trzy sposoby przekazywania ciepÅ‚a.

· UczeÅ„ wie, ż woda rozszerza siÄ™ anomalnie i zna praktyczne skutki tego zjawiska.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy zwiÄ…zane z rozszerzalnoÅ›ciÄ… temperaturowÄ… ciaÅ‚.

· UczeÅ„ potrafi formuÅ‚ować samodzielne wypowiedzi.

 

 

Wymagania dotyczące treści nadobowiązkowych.

Wymagania na stopień dopuszczający (wymagania konieczne):

· UczeÅ„ wie, ze jeÅ›li różnym substancjom o tych samych masach dostarczymy te sama ilość ciepÅ‚a, to ich temperatury nie wzrosnÄ… jednakowo.

· UczeÅ„ wie, na czym polega topnienie, krzepniecie, parowanie i skraplanie.

· UczeÅ„ wie, że różne substancje krzepnÄ… i wrÄ… w różnych temperaturach.

 

Wymagania na stopień dostateczny (wymagania podstawowe):

· UczeÅ„ rozumie sens fizycznych pojęć: ciepÅ‚o wÅ‚aÅ›ciwe, ciepÅ‚o topnienia (krzepniÄ™cia), ciepÅ‚o parowania (skraplania).

· UczeÅ„ rozumie praktyczne znaczenie dużej wartoÅ›ci ciepÅ‚a wÅ‚aÅ›ciwego wody.

· UczeÅ„ wie, ze podczas topnienia i wrzenia temperatura substancji nie zmienia siÄ™.

· UczeÅ„ wie, od czego zależy szybkość parowania cieczy.

 

Wymagania na stopień dobry (wymagania rozszerzające):

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać proste zadania obliczeniowe z wykorzystaniem wzorów: , i .

· UczeÅ„ rozumie, że w przypadkach gdy W = 0 przyrost energii wewnÄ™trznej .

· UczeÅ„ wie, że woda krzepnÄ…c zwiÄ™ksza swojÄ… objÄ™tość.

Wymagania na stopień bardzo dobry (wymagania dopełniające):

· UczeÅ„ potrafi sporzÄ…dzić wykres zależnoÅ›ci .

· Z wykresu uczeÅ„ potrafi odczytać c, ct, cp (znajÄ…c masÄ™ substancji).

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać zadania obliczeniowe z zastosowaniem bilansu energii wewnÄ™trznej.

Ruch drgajÄ…cy i falowy.

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne) obejmują treści elementarne, przystępne i bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia:

· UczeÅ„ rozpoznaje ruch drgajÄ…cy spoÅ›ród innych ruchów.

· UczeÅ„ wie, że fale sprężyste nie mogÄ… siÄ™ rozchodzić w próżni.

· UczeÅ„ wie, że w danym oÅ›rodku fala porusza siÄ™ ze stałą szybkoÅ›ciÄ….

· UczeÅ„ wie, z jakÄ… szybkoÅ›ciÄ… porusza siÄ™ fala gÅ‚osowa w powietrzu.

· UczeÅ„ wie, że dobiegajÄ…c do przeszkody fala może siÄ™ dobić lub zostać pochÅ‚oniÄ™ta.

· UczeÅ„ wie, jak powstaje echo.

· UczeÅ„ rozumie pojÄ™cie szybkoÅ›ci ponaddźwiÄ™kowej.

· UczeÅ„ wie, że źródÅ‚em wydawanych przez nas dźwiÄ™ków sÄ… struny gÅ‚osowe.

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe) obejmują wszystkie wymagania na stopień dopuszczający i ponadto:

· UczeÅ„ zna pojÄ™cia: okres, amplituda, czÄ™stotliwość.

· UczeÅ„ wie, w jakich jednostkach wyrażamy wymienione wyżej wielkoÅ›ci fizyczne.

· UczeÅ„ rozumie, że dla podtrzymania ruchu drgajÄ…cego ciaÅ‚a trzeba mu dostarczyć energiÄ™.

· UczeÅ„ wie, że czÅ‚owiek sÅ‚yszy drgania o czÄ™stotliwoÅ›ci od 20 - 20000 Hz.

· UczeÅ„ wie, że źródÅ‚em dźwiÄ™ku sÄ… ciaÅ‚a drgajÄ…ce.

· UczeÅ„ wie, jakÄ… rolÄ™ speÅ‚nia bÅ‚ona bÄ™benkowa ucha.

· UczeÅ„ potrafi wytworzyć na wodzie falÄ™ kolista i pÅ‚askÄ….

· UczeÅ„ wie, co nazywamy dÅ‚ugoÅ›ciÄ… fali.

· UczeÅ„ wie, jak zachowuje siÄ™ fala po dojÅ›ciu do:

- przeszkody,

- szczeliny,

- dwóch szczelin jednoczeÅ›nie.

· UczeÅ„ wie, jakie sÄ… skutki nakÅ‚adania siÄ™ fal w pewnych szczególnych przypadkach.

· UczeÅ„ wie, że wysokość dźwiÄ™ku wzrasta wraz z czÄ™stotliwoÅ›ciÄ… drgaÅ„ czÄ…steczek oÅ›rodka, w którym rozchodzi siÄ™ fala(czÄ™stotliwość fal).

· UczeÅ„ wie, że im wiÄ™ksza jest amplituda drgaÅ„ czÄ…stek oÅ›rodka, w którym rozchodzi siÄ™ fala (amplituda fali), tym gÅ‚oÅ›niejszy jest dźwiÄ™k.

 

Wymagania na stopień dobry (rozszerzające) obejmują wszystkie wymagania na niższe stopnie i ponadto:

· UczeÅ„ potrafi obliczyć czÄ™stotliwość na podstawie znajomoÅ›ci okresu i odwrotnie.

· UczeÅ„ wie, na czym polega izochronizm zwierciadÅ‚a.

· UczeÅ„ zna zwiÄ…zek okresu wahadÅ‚a z dÅ‚ugoÅ›ciÄ… tego wahadÅ‚a.

· UczeÅ„ wie, że substancjÄ™ w której rozchodzi siÄ™ fala, nazywamy oÅ›rodkiem.

· UczeÅ„ rozumie zwiÄ…zek miÄ™dzy ruchem drgajÄ…cym czÄ…steczek oÅ›rodka i rozchodzÄ…cÄ… siÄ™ w tym oÅ›rodku falÄ….

· UczeÅ„ rozróżnia fale poprzeczne i podÅ‚użne.

· UczeÅ„ rozumie, że rozchodzenie siÄ™ fali jest zwiÄ…zane z transportem energii a nie masy.

· UczeÅ„ wie, jak przenoszona jest energia przez fale poprzeczne a jak przez podÅ‚użne, w tym dźwiÄ™ki.

· UczeÅ„ rozumie i prawidÅ‚owo interpretuje zwiÄ…zek .

· UczeÅ„ potrafi poprawnie obliczyć każdÄ… z wielkoÅ›ci wystÄ™pujÄ…cych we wzorze .

· UczeÅ„ wie, że zjawisko dyfrakcji i interferencji sÄ… charakterystyczne dla fal.

· UczeÅ„ rozumie pojÄ™cie interferencji i potrafi rozpoznać jego skutek

· UczeÅ„ wie, jakie cechy dźwiÄ™ku można mierzyć, a jakie rozpoznaje ucho.

· UczeÅ„ potrafi poprawnie naszkicować wykresy obrazujÄ…ce drgania czÄ…stki oÅ›rodka, w którym rozchodzÄ… siÄ™ dźwiÄ™ki wysokie, niskie, gÅ‚oÅ›ne i ciche.

 

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające) obejmują wszystkie wymagania na niższe stopnie i ponadto:

· UczeÅ„ potrafi scharakteryzować rodzaje fal i wielkoÅ›ci, jakie je opisujÄ….

· UczeÅ„ rozumie szkodliwość haÅ‚asu i wie, że jednostka poziomu natężenia jest decybel.

· UczeÅ„ wie, że fale podÅ‚użne mogÄ… siÄ™ rozchodzić w ciaÅ‚ach staÅ‚ych, cieczach i gazach, a fale poprzeczne tylko w ciaÅ‚ach staÅ‚ych.

· UczeÅ„ wie, czym sÄ… ultra- i infradźwiÄ™ki oraz zna ich praktyczne zastosowanie.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy jakoÅ›ciowe zwiÄ…zane z ruchem drgajÄ…cym i falowym.

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemowe zadania obliczeniowe zwiÄ…zane z ruchem drgajÄ…cym i falowym..

· UczeÅ„ potrafi formuÅ‚ować samodzielne wypowiedzi dotyczÄ…ce ruchu drgajÄ…cego i falowego.

 

 

 


KLASA III

 

Elektrostatyka

 

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne) obejmują treści elementarne, przystępne i bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia:

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać kontekst, w którym pojÄ™cia „Å‚adunek” używa siÄ™ jako wielkoÅ›ci fizycznej.

· UczeÅ„ wie, że Å‚adunek elektryczny wyrażamy w kulombach.

· UczeÅ„ wie, jak oznaczymy ciaÅ‚o naelektryzowane ujemnie, a jak ciaÅ‚o naelektryzowane dodatnio.

· UczeÅ„ wie, że ciaÅ‚a naelektryzowane jednoimiennie odpychajÄ… siÄ™, a różnoimiennie - przyciÄ…gajÄ… siÄ™ wzajemnie.

· UczeÅ„ zna skÅ‚adniki atomu: protony, elektrony i neutrony.

· UczeÅ„ zna sposoby elektryzowania ciaÅ‚ i potrafi je zademonstrować.

· UczeÅ„ potrafi rozpoznać kontekst, w którym pojÄ™cia „napiÄ™cie” używa siÄ™ w znaczeniu elektrycznej wielkoÅ›ci fizycznej.

· UczeÅ„ zna niebezpieczeÅ„stwa zwiÄ…zane z wystÄ™powaniem w przyrodzie zjawisk elektrostatycznych.

 

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe) obejmują wszystkie wymagania na stopień dopuszczający i ponadto:

· UczeÅ„ rozumie, że możliwość przemieszczania siÄ™ w ciaÅ‚ach staÅ‚ych majÄ… tylko elektrony.

· UczeÅ„ rozumie na czy polega uziemianie.

· UczeÅ„ potrafi wytÅ‚umaczyć zjawisko pioruna.

· UczeÅ„ wie, jak zbudowany jest atom.

· UczeÅ„ wie, co to jest jon dodatni i ujemny.

· UczeÅ„ wie, od czego zależy wartość siÅ‚y wzajemnego oddziaÅ‚ywania naelektryzowanych kulek.

· UczeÅ„ potrafi wskazać obok siebie przewodniki i izolatory.

· UczeÅ„ wie, że w przewodnikach sÄ… swobodne elektrony.

· UczeÅ„ rozumie, dlaczego przy pocieraniu ciaÅ‚a elektryzujÄ… siÄ™ różnoimiennie, a przy zetkniÄ™ciu – jednoimiennie.

· UczeÅ„ rozumie, że jeÅ›li w jakimÅ› obszarze istnieje pole elektrostatyczne, to w tym obszarze na każde ciaÅ‚o naÅ‚adowane dziaÅ‚a siÅ‚a elektryczna.

· UczeÅ„ potrafi zastosować elementarne prawa ruchu do ciaÅ‚ naelektryzowanych w polu elektrostatycznym.

· UczeÅ„ wie, że jednostkÄ… napiÄ™cia jest 1 wolt.

 

Wymagania na stopień dobry (rozszerzające) obejmują wszystkie wymagania na niższe stopnie i ponadto:

 

· UczeÅ„ potrafi korzystać z zasady zachowania Å‚adunku przy rozwiÄ…zywaniu prostych problemów.

· UczeÅ„ rozumie prawo Coulomba, potrafi z niego korzystać i zna zakres jego stosowalnoÅ›ci.

· UczeÅ„ rozumie, na czym polega elektryzowanie przez indukcjÄ™.

· UczeÅ„ potrafi formuÅ‚ować samodzielne odpowiedzi na proste pytania zwiÄ…zane ze zjawiskami elektrostatycznymi.

· UczeÅ„ potrafi przedstawiać różne pola elektrostatyczne za pomocÄ… linii pola (pole jednorodne, centralne, ukÅ‚ad dwóch Å‚adunków jednoimiennych i różnoimiennych).

· UczeÅ„ wie, od czego zależy wartość siÅ‚y dziaÅ‚ajÄ…cej na ciaÅ‚o naÅ‚adowane umieszczone w polu elektrostatycznym.

· UczeÅ„ potrafi korzystać z wiadomoÅ›ci z mechaniki do opisu zachowania siÄ™ ciaÅ‚a naÅ‚adowanego w polu elektrostatycznym.

· UczeÅ„ wie, co nazywamy napiÄ™ciem i rozumie sens fizyczny tej wielkoÅ›ci.

· UczeÅ„ potrafi obliczyć dowolna wielkość fizycznÄ… ze wzoru .

· UczeÅ„ potrafi przeksztaÅ‚cać wzory w celu obliczenia szukanej wielkoÅ›ci.

 

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające) obejmują wszystkie wymagania na niższe stopnie i ponadto:

 

· UczeÅ„ potrafi rozwiÄ…zywać problemy iloÅ›ciowe wykorzystujÄ…c:

- znajomość i zrozumienie pojęcia ładunku elementarnego,

- znajomość prawa Coulomba,

- prawa mechaniki (w tym wzorów i wykresów),

- zasadę zachowania ładunku.

· UczeÅ„ rozumie różnicÄ™ w budowie i mechanizmie elektryzowania przewodników i izolatorów.

· UczeÅ„ rozumie, co to znaczy, że pole elektryczne jest „silne” lub „sÅ‚abe” i wie, od czego to zależy.

· UczeÅ„ wie, od czego zależy napiÄ™cie miÄ™dzy dwoma dowolnie wybranymi punktami, leżącymi na jednej linii pola elektrostatycznego.

· UczeÅ„ potrafi formuÅ‚ować samodzielne wypowiedzi w jakoÅ›ciowych zadaniach problemowych.

O prÄ…dzie elektrycznym

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne) obejmują treści elementarne , przystępne i bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia:

· UczeÅ„ potrafi wymienić różne źródÅ‚a prÄ…du elektrycznego.

· UczeÅ„ potrafi opisać różne skutki przepÅ‚ywu prÄ…du przez przewodnik.

· UczeÅ„ zna warunki przepÅ‚ywu prÄ…du.

· UczeÅ„ umie wymienić podstawowe elementy obwodu.

· UczeÅ„ potrafi okreÅ›lić kierunek prÄ…du elektrycznego w obwodzie.

· UczeÅ„ potrafi opisać szeregowe i równolegÅ‚e łączenie oporników.

· UczeÅ„ zna zalety równolegÅ‚ego i szeregowego łączenia oporników.

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ady zastosowania łączenia szeregowego i równolegÅ‚ego oporników.

· UczeÅ„ potrafi podać zasady prawidÅ‚owego korzystania z odbiorników energii elektrycznej.

· UczeÅ„ potrafi wyjaÅ›nić rolÄ™ wyłączników i bezpieczników.

 

 

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe) obejmują wszystkie wymagania na stopień dopuszczający i ponadto:

 

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ady ilustrujÄ…ce wytwarzanie energii elektrycznej z innej energii.

· UczeÅ„ potrafi wymienić i opisać rodzaje energii wytworzonej w odbiorniku.

· UczeÅ„ potrafi podać definicjÄ™ natężenia prÄ…du.

· UczeÅ„ wie, jak narysować schemat prostego obwodu elektrycznego.

· UczeÅ„ zna rolÄ™ ogniwa lub baterii w obwodzie.

· UczeÅ„ potrafi sformuÅ‚ować prawo Ohma.

· UczeÅ„ potrafi sformuÅ‚ować I prawo Kirchhoffa.

· UczeÅ„ potrafi podać wzory na pracÄ™ i moc prÄ…du elektrycznego.

· UczeÅ„ wie, jak przedstawić na schemacie szeregowe i równolegÅ‚e łączenie oporników.

· UczeÅ„ potrafi opisać jakoÅ›ciowo II prawo Kirchhoffa.

· UczeÅ„ wie, jak obliczyć ilość i koszty energii elektrycznej zużywanej w mieszkaniu.

 

 

Wymagania na stopień dobry (rozszerzające) obejmują wszystkie wymagania na stopnie niższe i ponadto:

 

· UczeÅ„ potrafi przedstawić graficznie zależność I(U).

· UczeÅ„ potrafi zinterpretować prawo Ohma.

· UczeÅ„ potrafi zastosować prawo Kiirchhoffa do obliczeÅ„ natężeÅ„ prÄ…du.

· UczeÅ„ potrafi zastosować prawo Ohma do obliczeÅ„: I, R, U.

· UczeÅ„ wie, jak obliczyć moc prÄ…du elektrycznego, korzystajÄ…c ze wzorów.

· UczeÅ„ wie, jak obliczyć opornoÅ›ci w obwodach elektrycznych z szeregowym lub równolegÅ‚ym łączeniem oporników.

· UczeÅ„ zna sposoby oszczÄ™dzania energii elektrycznej.

· UczeÅ„ potrafi klasyfikować substancje ze wzglÄ™du na ich zdolność przewodzenia prÄ…du.

· UczeÅ„ wie, jak obliczyć pracÄ™ prÄ…du elektrycznego oraz moc wydzielanÄ… w urzÄ…dzeniach instalacji domowej oraz innych obwodach z łączeniem równolegÅ‚ym i szeregowym.

Wymagania na stopień bardzo dobry (dopełniające) obejmują wszystkie wymagania na niższe stopnie i ponadto:

· UczeÅ„ zna mechanizm przepÅ‚ywu prÄ…du w metalach.

· UczeÅ„ potrafi porównać opornoÅ›ci elektryczne dwóch oporników, na podstawie wykresów zależnoÅ›ci I(U).

· UczeÅ„ wie, od czego zależy oporność przewodników.

· UczeÅ„ wie, jak obliczyć energiÄ™ i moc prÄ…du elektrycznego w zależnoÅ›ci od różnych parametrów obwodu, np. U, R i I, R.

· UczeÅ„ potrafi wyprowadzić wzór na oporność zastÄ™pczÄ… dla połączenia szeregowego.

· UczeÅ„ potrafi wyprowadzić wzór na oporność zastÄ™pczÄ… dla połączenia równolegÅ‚ego.

· UczeÅ„ wie, jak obliczać opornoÅ›ci, natężenia i napiÄ™cia w obwodach elektrycznych z szeregowym lub równolegÅ‚ym łączeniem oporników.

· UczeÅ„ potrafi wyjaÅ›nić zjawisko przepÅ‚ywu prÄ…du przez ciecze.

 

O zjawiskach magnetycznych

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne) obejmują treści elementarne, przystępne i bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia:

· UczeÅ„ potrafi opisać pole magnetyczne Ziemi.

· UczeÅ„ zna podstawowe wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci magnesów.

· UczeÅ„ potrafi opisać oddziaÅ‚ywania miÄ™dzy magnesami.

· UczeÅ„ wie, jakie sÄ… źródÅ‚a pola magnetycznego.

· UczeÅ„ potrafi narysować linie pola magnetycznego magnesu sztabkowego i podkowiastego.

· UczeÅ„ zna zasady bezpiecznego korzystania z domowych urzÄ…dzeÅ„ elektrycznych.

· UczeÅ„ potrafi wyjaÅ›nić rolÄ™ uziemienia w urzÄ…dzeniach elektrycznych.

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe) obejmują wszystkie wymagania na stopień dopuszczający i ponadto:

· UczeÅ„ potrafi podać okreÅ›lenie pola magnetycznego.

· UczeÅ„ potrafi zaplanować i wykonać doÅ›wiadczenie w celu zbadania linii pola magnetycznego wokóÅ‚ przewodnika z prÄ…dem.

· UczeÅ„ potrafi podać zwrot pola magnetycznego.

· UczeÅ„ wie, jak przedstawić graficznie linie pola wokóÅ‚ przewodnika prostoliniowego.

· UczeÅ„ wie, co to jednorodne pole magnetyczne.

· UczeÅ„ potrafi porównać pole magnetyczne zwojnicy i magnesu sztabkowego.

· UczeÅ„ zna podstawowe jednostki SI.

· UczeÅ„ potrafi podać kierunek siÅ‚y elektrodynamicznej wzglÄ™dem przewodnika z prÄ…dem.

· UczeÅ„ zna zasadÄ™ dziaÅ‚ania dzwonka elektrycznego.

· UczeÅ„ potrafi opisać różne sposoby wzbudzania prÄ…du indukcyjnego.

· UczeÅ„ zna warunek powstawania prÄ…du indukcyjnego.

· UczeÅ„ potrafi wymienić różne zastosowania transformatora.

 

 

Wymagania na stopień dobry (rozszerzające) obejmują wszystkie wymagania na stopnie niższe i ponadto:

· UczeÅ„ wie, jak graficznie przedstawić linie pola dla zwojnicy z prÄ…dem.

· UczeÅ„ potrafi sklasyfikować substancje ze wzglÄ™du na wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci magnetyczne.

· UczeÅ„ potrafi opisać jakoÅ›ciowo pole magnetyczne przewodnika prostoliniowego i zwojnicy z prÄ…dem.

· UczeÅ„ potrafi wyznaczyć bieguny magnetyczne zwojnicy z prÄ…dem.

· UczeÅ„ wie, jak przedstawić na rysunku zwrot linii pola wokóÅ‚ przewodnika z prÄ…dem.

· UczeÅ„ rozumie i stosuje regułę lewej dÅ‚oni do okreÅ›lania zwrotu siÅ‚y elektrodynamicznej.

· UczeÅ„ zna zastosowanie magnesów i elektromagnesów.

· UczeÅ„ zna i rozumie zasadÄ™ dziaÅ‚ania transformatora.

· UczeÅ„ wie, kiedy transformator podwyższa a kiedy obniża napiÄ™cie.

· UczeÅ„ zna cechy prÄ…du indukcyjnego.

· UczeÅ„ potrafi wykonać obliczenia dotyczÄ…ce transformatora.

· UczeÅ„ potrafi wymienić niekonwencjonalne źródÅ‚a energii, która może być przeksztaÅ‚cona w energiÄ™ elektryczna.

 

 

Wymagania na ocenę bardzo dobrą (dopełniające) obejmują wszystkie wymagania na stopnie niższe i ponadto:

 

· UczeÅ„ potrafi przewidzieć zachowanie siÄ™ przewodnika z prÄ…dem po jego umieszczeniu miÄ™dzy biegunami magnesu podkowiastego.

· UczeÅ„ potrafi przewidzieć i uzasadnić oddziaÅ‚ywanie dwóch równolegÅ‚ych przewodników z prÄ…dem.

· UczeÅ„ potrafi przewidzieć oddziaÅ‚ywanie dwóch zwojnic.

· UczeÅ„ zna rolÄ™ rdzenia w zwojnicy.

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ady wykorzystania energii: SÅ‚oÅ„ca, wiatru, wody i omówić ich znaczenie w zwiÄ…zku z ochronÄ… Å›rodowiska.

 

Optyka czyli nauka o świetle

Wymagania na stopień dopuszczający (konieczne) obejmują treści elementarne, przystępne i bezpośrednio użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia:

· UczeÅ„ wie, jakie sÄ… naturalne i sztuczne źródÅ‚a Å›wiatÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi podać przykÅ‚ady i zjawiska, którym towarzyszy emisja Å›wiatÅ‚a.

· UczeÅ„ zna skutki dziaÅ‚ania Å›wiatÅ‚a.

· UczeÅ„ wie, na czym polega prostoliniowość rozchodzenia siÄ™ Å›wiatÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi podać cechy powierzchni ciaÅ‚, które odbijajÄ…, rozpraszajÄ… Å›wiatÅ‚o.

· UczeÅ„ potrafi opisać warunki, w których przedmioty sÄ… widoczne.

· UczeÅ„ wie, jakie jest praktyczne wykorzystanie zwierciadeÅ‚.

· UczeÅ„ zna przykÅ‚ady zÅ‚udzeÅ„ optycznych obserwowanych w życiu codziennym, bÄ™dÄ…cych wynikiem zaÅ‚amania Å›wiatÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi wyjaÅ›nić, co to jest soczewka skupiajÄ…ca, a co to jest soczewka rozpraszajÄ…ca.

· UczeÅ„ zna warunki higieny wzroku.

· UczeÅ„ zna znaczenie sÅ‚owa „akomodacja”.

· UczeÅ„ potrafi podać zastosowania: lupy, mikroskopu optycznego, lornetki, aparatu fotograficznego i lunety.

· UczeÅ„ potrafi omówić konieczność używania Å›wiateÅ‚ odblaskowych dla bezpieczeÅ„stwa ruchu drogowego.

 

Wymagania na stopień dostateczny (podstawowe) obejmują wszystkie wymagania na stopień dopuszczający i ponadto:

 

· UczeÅ„ wie, na czym polega zjawisko rozszczepienia Å›wiatÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi wymienić kolejne barwy Å›wiatÅ‚a biaÅ‚ego.

· UczeÅ„ potrafi wyjaÅ›nić, dlaczego postrzegamy kolory.

· UczeÅ„ potrafi podać warunki, w jakich powstaje cieÅ„ i opisać od czego zależą jego rozmiary.

· UczeÅ„ rozumie zjawisko zaćmienia SÅ‚oÅ„ca i Księżyca.

· UczeÅ„ potrafi podać prawa odbicia Å›wiatÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi zinterpretować prawo odbicia Å›wiatÅ‚a.

· UczeÅ„ potrafi wykreÅ›lić obraz w zwierciadle pÅ‚askim i podać jego cechy.

 


 



Zmieniony ( 13.06.2008. )
 
Webdesign by Webmedie.dk Ny hjemmeside