Temat lekcji

Wymagania edukacyjne

konieczne

podstawowe

rozszerzajÄ…ce

dopełniające

Organizacja pracy nalekcjach chemii.

Uczeń:

• wie, z jakiego podrÄ™cznika bÄ™dzie korzystaÅ‚ na lekcjach chemii;
• wie, jak prowadzić zeszyt przedmiotowy.

Uczeń:

• zna przedmiotowy system oceniania z chemii;
• wyjaÅ›ni, dlaczego chemia jest naukÄ… przyrodniczÄ…;
• opisze, gdzie w życiu codziennym spotyka siÄ™ z chemiÄ….

Uczeń:

§ okreÅ›li kryteria ocen z chemii;

§ opisze, jak rozwijaÅ‚a siÄ™ chemia na przestrzeni wieków;

§ wyjaÅ›ni, jakie sÄ… zadania chemii.

Uczeń:

§ zna termin zajęć koÅ‚a chemicznego;

§ wyjaÅ›ni na przykÅ‚adach,

dlaczego chemia jest

naukÄ… przydatnÄ… dla

ludzi.

Pracownia chemiczna, oraz regulamin i przepisy BHP w niej obowiÄ…zujÄ…ce.

Uczeń:

§ wie, jaki sprzÄ™t i szkÅ‚o

laboratoryjne sÄ…

stosowane w pracowni

chemicznej.

Uczeń:

§ umie stosować zasady

bezpiecznej pracy w

laboratorium;

§ podaje nazwy i

zastosowanie

wybranych

przykÅ‚adów szkÅ‚a i

sprzętu

laboratoryjnego.

Uczeń:

§ spoÅ›ród podanego szkÅ‚a i sprzÄ™tu wybierze wskazany zestaw, np. do sÄ…czenia.

Badanie wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci fizycznych różnych substancji chemicznych.

Uczeń:

§ odróżni ciaÅ‚o fizyczne od substancji chemicznej;

§ okreÅ›li niektóre wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci fizyczne oglÄ…danej substancji;

§ poda przykÅ‚ady substancji chemicznych z życia codziennego.

Uczeń:

§ zdefiniuje pojÄ™cia: materii, substancji;

§ poda cechy, które sÄ…

określane jako

właściwości

fizyczne substancji;

§ okreÅ›li wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci

fizyczne oglÄ…danej

substancji.

Uczeń:

§ sprawnie korzysta z tablic, okreÅ›lajÄ…c wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci fizyczne substancji;

§ na podstawie opisanych

właściwości fizycznych

rozpozna wcześniej

oglÄ…danÄ… substancjÄ™.

Uczeń:

§ na podstawie wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci fizycznych zapisanych liczbowo identyfikuje substancjÄ™ czystÄ…;

§ obliczy masÄ™ substancji znajÄ…c jej gÄ™stość i objÄ™tość.

Poznajemy mieszaniny substancji chemicznych , oraz metody ich sporzÄ…dzania i rozdzielania

Uczeń:

§ wyjaÅ›ni, co to jest mieszanina substancji;

§ zdefiniuje pojÄ™cia mieszaniny jednorodnej i niejednorodnej;

§ sporzÄ…dzi proste mieszaniny.

Uczeń:

§ wyjaÅ›ni różnicÄ™ miÄ™dzy mieszaninÄ… jednorodnÄ… a niejednorodnÄ…;

§ sporzÄ…dzi mieszaninÄ™ niejednorodnÄ…;

§ omówi sposoby rozdzielania mieszanin na skÅ‚adniki.

Uczeń:

§ zaproponuje sposób rozdzielenia mieszaniny;

§ zastosuje: dekantacjÄ™,

sÄ…czenie, odparowanie,

sedymentację i siły

magnetyczne

do rozdzielania miesza-

nin.

Uczeń:

§ zaprojektuje sposób rozdzielenia mieszaniny otrzymanej od nauczyciela, np.;

trzyskładnikowej;

§ zastosuje sublimacjÄ™, krystalizacjÄ™ i desty-lacjÄ™ do rozdzielnia mieszanin;

§ na podstawie obserwacji doÅ›wiadczeÅ„ wyciÄ…ga i formuÅ‚uje wnioski.

Zjawisko fizyczne a przemiana chemiczna

Uczeń:

zdefiniuje pojęcia: zjawisko fizyczne i reakcja chemiczna;

poda przykłady zjawisk fizycznych.

Uczeń:

spoÅ›ród podanych przykÅ‚adów wskaże przemianÄ™ fizycznÄ… i reakcjÄ™ chemicznÄ….

Uczeń:

poda różnice miÄ™dzy przemianÄ… chemicznÄ… a zjawiskiem fizycznym;

poda przykłady zjawiska fizycznego i przemiany chemicznej.

Uczeń:

wykona proste czynności laboratoryjne;

przeprowadzi proste doświadczenie demonstrujące przemianę chemiczną.

Poznajemy język chemiczny.

Uczeń:

• zdefiniuje pojÄ™cie pierwiastka chemicznego i zwiÄ…zku chemicznego;
• wymieni po dwa przykÅ‚ady substancji prostych i zÅ‚ożonych;
• opisze wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci fizyczne dwóch pierwiastków, np.: Fe i S;
• wyszuka z zestawu substancji metale i niemetale;
• wymieni symbole chemiczne kilku pierwiastków.

Uczeń:

zna potrzebÄ™ wprowadzenia symboliki chemicznej;

zna symbole wybranych pierwiastków;

poda kilka właściwości charakterystycznych dla metali i dla niemetali;

odróżni mieszaninÄ™ od zwiÄ…zku chemicznego;

na podstawie opisu słownego, zakwalifikuje pierwiastki do metali i niemetali.

Uczeń:

porówna wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci poznanych metali i niemetali;

zaproponuje kryterium podziału substancji na metale i niemetale;

poda przykÅ‚ady pierwiastków i zwiÄ…zków chemicznych;

odróżni symbol pierwiastka od wzoru zwiÄ…zku chemicznego.

Uczeń:

wyróżnić ze zbioru substancji :

a/pierwiastki i zwiÄ…zki chemiczne,

b/ metale i niemetale,

c/ mieszaninÄ™ i zwiÄ…zek chemiczny;

tworzy ze zbioru substancji prostych i złożonych odpowiednie podzbiory;

przyporzÄ…dkuje nazwisku uczonego podanÄ… informacjÄ™;

a/ Roberta Boyla –

wprowadził naukowe

pojęcie pierwiastka

b/ J.Berzeliusa – twórca

symboliki chemicznej.

Czym jest powietrze?

Uczeń:

wie, że czyste powietrze jest mieszaninÄ… gazów;

wymieni gÅ‚ówne skÅ‚adniki powietrza.

Uczeń:

opisze rolę powietrza w życiu;

poda zastosowanie powietrza w przebiegu niektórych procesów.

Uczeń:

zbada przybliżony skład powietrza;

opisze rolÄ™ K.Olszewskiego i Z. Wróblewskiego w badaniach nad powietrzem;

poda argumenty potwierdzające, że tlen jest składnikiem powietrza.

Uczeń:

zaprojektuje doświadczenie potwierdzające skład powietrza;

opisze eksperyment ukazujÄ…cy rolÄ™ tlenu w procesie spalania;

obliczy objÄ™tość skÅ‚adników powietrza w pomieszczeniu o podanych wymiarach.

Otrzymywanie tlenu i badanie jego właściwości fizycznych.

Uczeń:

wie, co to jest tlen;

zna symbol tlenu i jego właściwości fizyczne;

opisze rolÄ™ tlenu w przyrodzie;

poda zastosowanie tlenu.

Uczeń:

zna historiÄ™ odkrycia tlenu;

wie, jak można otrzymać tlen;

zdefiniuje reakcjÄ™ analizy;

określi substraty i produkty reakcji analizy.

Uczeń:

opisze sposób identyfikacji tlenu;

opisze przebieg reakcji otrzymywania tlenu;

zapisze słownie przebieg reakcji rozkładu tlenku rtęci (II);

wskaże w reakcji analizy: substraty, produkty, reagenty, pierwiastki i związki chemiczne.

Uczeń:

zaprojektuje zestaw potrzebny do otrzymania tlenu;

zapisze słownie przebieg innych reakcji rozkładu.

Badanie właściwości chemicznych tlenu.

Uczeń:

wymieni, które cechy zalicza siÄ™ do wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci chemicznych substancji;

wyjaśni pojęcie reakcja syntezy;

poda nazwy poznanych na lekcji tlenków;

wymieni pierwiastki tworzÄ…ce dany tlenek.

Uczeń:

opisze rolę tlenu (O23) w atmosferze i jego znaczenie dla życia na Ziemi; i O

wyjaśni, co to są tlenki;

wyjaśni, co to jest ozon;

poda różnicÄ™ miÄ™dzy utlenianiem a spalaniem;

spoÅ›ród podanych, wyróżni równania reakcji syntezy i analizy;

uzupeÅ‚ni sÅ‚owne zapisy równaÅ„ reakcji syntezy i analizy;

wskaże w w/wym. reakcjach substraty i produkty.

Uczeń:

na podstawie przeprowadzonego doświadczenia (spalanie węgla, siarki , magnezu w tlenie) sformułuje obserwacje i zapisze wnioski;

zapisze słowny przebieg reakcji syntezy;

wskaże w w/wym. reakcjach: substraty produkty, reagenty, pierwiastki i związki chemiczne;

poda przykłady utleniania i spalania;

opisze właściwości chemiczne tlenu.

Uczeń:

wyjaśni, dlaczego spalanie w czystym tlenie zachodzi szybciej niż w powietrzu.

Dwutlenek węgla jako składnik powietrza.

Uczeń:

wie, gdzie dwutlenek węgla występuje wprzyrodzie;

poda wzór dwutlenku wÄ™gla;

określi właściwości fizyczne dwutlenku węgla;

wyjaÅ›ni, dlaczego należy wietrzyć pomieszczenia, w których przebywajÄ… ludzie;

omówi zastosowanie dwutlenku wÄ™gla

Uczeń:

opisze obieg dwutlenku węgla w przyrodzie;

wyjaśni, na czym polega proces fotosyntezy;

opisze sposób identyfikacji CO2.

Uczeń:

wyjaśni rolę procesu fotosyntezy w naszym życiu;

wyjaśni przyczyny i skutki nadmiernej ilości CO2 w atmosferze;

opisze doświadczenie pozwalające otrzymać i zidentyfikować CO2;

wyjaśni, co to jest reakcja charakterystyczna.

Uczeń:

opisze efekt cieplarniany;

poda konsekwencje występowania nadmiernej ilości CO2 w powietrzu.

Otrzymywanie dwutlenku węgla i badanie jego właściwości.

Uczeń:

w podanym przykładzie reakcji wymiany, wskaże substraty i produkty.

Uczeń:

poda definicjÄ™ reakcji wymiany;

opisze doÅ›wiadczenie, w wyniku którego można otrzymać dwutlenek wÄ™gla;

z podanych przykÅ‚adów wybierze równania reakcji wymiany.

Uczeń:

przeprowadzi reakcjÄ™ otrzymywania CO2;

zbada zachowanie płonącego łuczywka w CO2;

opisze zachowanie płonącego magnezu w CO2;

określi właściwości chemiczne CO2;

uzupeÅ‚ni sÅ‚owne zapisy równaÅ„ reakcji wymiany.

Uczeń:

zaprojektuje doświadczenie pozwalające zbadać właściwości fizyczne CO2;;

zaprojektuje doÅ›wiadczenie pozwalajÄ…ce odróżnić tlen od CO2 ;

na podstawie reakcji magnezu z CO2 uzasadni, że dwutlenek węgla jest związkiem chemicznym węgla i tlenu;

zapisze równanie reakcji wymiany, wskaże w nim reagenty, substraty i produkty, oraz pierwiastki i zwiÄ…zki chemiczne.

Woda - jej właściwości i rola w przyrodzie

Uczeń:

wie, co to jest woda;

poda skład cząsteczki wody;

opisze rolÄ™ wody w przyrodzie.

Uczeń:

opisze rolÄ™ pary wodnej w atmosferze;

opisze obieg wody w przyrodzie.

Uczeń:

wyjaśni, na czym polega zjawisko higroskopijności;

poda przykłady zjawiska higroskopijności.

Uczeń:

zaplanuje doświadczenie pozwalające wykazać obecność pary wodnej w powietrzu;

zaproponuje doświadczenie pozwalające udowodnić, że woda jest związkiem chemicznym wodoru i tlenu.

Stałe i zmienne składniki powietrza

Uczeń:

wie, czym jest azot;

poda symbol azotu;

określi właściwości fizyczne azotu i poda jego zawartość w powietrzu;

poda przykÅ‚ady gazów szlachetnych i ich symbole.

Uczeń:

wie, do czego służy azot;

wie, co to są stałe i zmienne składniki powietrza;

opisze, na podstawie grafu, na czym polega obieg azotu w przyrodzie;

poda zastosowanie gazów szlachetnych.

Uczeń:

zaplanuje doÅ›wiadczenie pozwalajÄ…ce odróżnić tlen od azotu;

wymieni skÅ‚adniki zaliczane do staÅ‚ych skÅ‚adników powietrza;

wymieni skÅ‚adniki zaliczane do zmiennych skÅ‚adników powietrza.

Uczeń:

obliczy przybliżoną objętość tlenu i azotu w pomieszczeniu;

obliczy masÄ™ tlenu i azotu w pomieszczeniu.

Zagrożenia cywilizacji wynikające z zanieczyszczeń powietrza.

Uczeń:

poda skład czystego powietrza;

poda przykłady zanieczyszczeń powietrza.

Uczeń:

wie, co to jest dziura ozonowa;

wymieni czynniki zanieczyszczajÄ…ce powietrze;

poda przyczyny powstawania kwaÅ›nych opadów;

wyjaÅ›ni, dlaczego wzdÅ‚uż dróg należy zakÅ‚adać pasy zieleni.

Uczeń:

wyjaśni przyczyny i skutki nadmiernej ilości CO2 w powietrzu;

wskaże źródÅ‚a zanieczyszczeÅ„ atmosfery;

okreÅ›li ich wpÅ‚yw na zdrowie i życie organizmów.

Uczeń:

zaproponuje sposoby przeciwdziałania zanieczyszczeniom atmosfery;

wyjaśni przyczyny dziury ozonowej;

opisze skutki dziury ozonowej.

Otrzymywanie wodoru i badanie jego właściwości.

Uczeń:

poda symbol wodoru;

opisze właściwości fizyczne wodoru;

wyjaÅ›ni, dlaczego należy zachować szczególnÄ… ostrożność przy pracy z wodorem.

Uczeń:

opisze, jak można otrzymać wodór;

słownie zapisze rekcję spalania wodoru w tlenie;

wyjaśni, dlaczego balony napełnia się helem a nie wodorem.

Uczeń:

umie otrzymać wodór w reakcji kwasu solnego z cynkiem czy magnezem;

omówi przebieg reakcjÄ™ magnezu z parÄ… wodnÄ…;

zapisze sÅ‚ownie równanie reakcji magnezu z parÄ… wodnÄ…;

określi typ reakcji;

wskaże substraty, produkty, pierwiastki, związki chemiczne, reagenty w w/w reakcji.

Uczeń:

uzasadni, że woda to tlenek wodoru;

potrafi dokonać analizy poznanych wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci wodoru i okreÅ›lić, które z nich sÄ… fizyczne, a które chemiczne.

Reakcje utleniania i redukcji.

Uczeń:

wyjaśni pojęcia: utleniacz, reduktor.

Uczeń:

wyjaśni pojęcie reakcji utleniania;

wyjaśni pojęcie reakcji redukcji.

Uczeń:

umie przeprowadzić reakcję tlenku miedzi (II) z węglem;

opisze reakcjÄ™ tlenku miedzi (II) z wodorem;

zapisze sÅ‚ownie równania obu reakcji;

wskaże w nich: reduktor, utleniacz, proces utleniania i proces redukcji.

Uczeń:

uzasadni, że reakcje utleniania i redukcji są reakcjami wymiany;

zapisze sÅ‚ownie, inne analogiczne, równania reakcji utleniania i redukcji.

Poznane rodzaje reakcji chemicznych.

Uczeń:

wymieni typy reakcji chemicznych.

Uczeń:

rozpozna typ reakcji na podstawie opisu słownego;

uzupeÅ‚ni luki w równaniach syntezy, analizy i wymiany;;

wyjaśni pojęcia: reakcja egzo- i endoenergetycznea.

Uczeń:

zapisze sÅ‚ownie przebieg reakcji różnego typu;

podaje przykłady reakcji egzo- i endoenergetycznych.

Uczeń:

na podstawie chemografu zapisze przebieg równaÅ„ reakcji chemicznych.

Powtórzenie i sprawdzian.

Ucznia obowiÄ…zujÄ… w/wym. wymagania edukacyjne.